Kan je zelf een airco of koelsysteem plaatsen in een bestaande woning?

De zomer staat voor de deur, en de voorspellingen liegen er niet om: het wordt een hete zomer. Steeds meer mensen denken er dan ook aan om een airco of koelsysteem te installeren in hun woning. Maar mag je dat zomaar zelf doen? En waar moet je rekening mee houden als zelfbouwer of renovator?

In deze blog geven we je een duidelijk overzicht van wat je zelf mag doen, wat verplicht is om door een gecertificeerde installateur te laten uitvoeren, en waar je best op let bij het plannen van een airco-installatie.

Zelf airco plaatsen: wat mag en wat niet?

Een airco is in essentie een warmtepomp lucht-lucht: het systeem haalt warmte uit de lucht binnen en voert die naar buiten. Maar omdat zo’n systeem met koelmiddel werkt, gelden er in België strenge regels rond installatie en onderhoud.

Belangrijk:
In België (en de EU) is het bij wet verboden om zelf een airco-installatie met koelmiddel in gebruik te nemen als je niet over een geldig F-gassen certificaat beschikt. Dit is vastgelegd in de Europese F-gassenverordening en de Belgische wetgeving.

Wat betekent dit concreet?

✔ Wat mag je als zelfbouwer wél doen?

✅ Voorbereidende werken uitvoeren:

Beugels plaatsen voor binnen- en buitenunits
Boringen maken voor leidingen
Leidingen en kabelgoten plaatsen (zonder de koelmiddelleidingen te koppelen)
Stroom voorzien tot aan de units (door een erkend elektricien indien nodig)

✅ Zelf units ophangen (zonder aansluitingen te maken)
✅ Afwerking van muren en bekabeling
✅ Aanvraag en plaatsing van eventuele bouwvergunning (bij grotere installaties)

✘ Wat moet een gecertificeerd installateur doen?

❌ Aansluiten van de koelmiddelleidingen
❌ Vacumeren en vullen van het systeem
❌ Lektest uitvoeren
❌ Opstarten van de installatie en koeltechnische inregeling
❌ Onderhoud en herstellingen van het koelsysteem

Dit mag alleen uitgevoerd worden door een technicus met een F-gassen certificaat. Dit certificaat bewijst dat de installateur opgeleid is om veilig te werken met koelmiddelen, die schadelijk zijn voor het milieu.

Waarom deze regels?

Koelmiddelen die in airco’s en warmtepompen gebruikt worden (zoals R32) zijn F-gassen: gefluoreerde broeikasgassen. Bij een slecht uitgevoerde aansluiting of lek kan het koelmiddel ontsnappen en bijdragen aan de opwarming van de aarde.

Daarom gelden er strenge regels:

Enkel gecertificeerde installateurs mogen koeltechnische handelingen uitvoeren.
Na installatie krijg je een installatie-attest dat nodig is voor onderhoud en eventuele keuringen.

Welke opties zijn er voor zelfbouwers?

Wil je als zelfbouwer toch een airco of koeling plaatsen in je woning, dan zijn er een paar logische stappen:

1️⃣ Doe zelf de voorbereidende werken (ophangen, kabels en leidingen leggen)
2️⃣ Werk samen met een gecertificeerd installateur voor de aansluiting en opstart
3️⃣ Laat je begeleiden bij de keuze van het juiste systeem (bv. mono-split of multi-split, geschikt vermogen, plaatsing van binnen- en buitenunits)

Zo bespaar je op de arbeidsuren van de installateur, maar voldoe je wél aan de wetgeving.

Alternatieven die je volledig zelf mag plaatsen

Wil je een systeem dat je volledig zelf mag installeren? Dan zijn er een paar opties:

✅ Mobiele airco’s (monoblock):

Geen buitenunit, eenvoudig zelf te plaatsen.
Minder efficiënt en luidruchtiger.

✅ Monoblock airco’s aan de muur (zonder koelmiddelleidingen):

Geen buitenunit nodig.
Minder krachtig dan een split-unit systeem.

✅ Ventilatoren of passieve koeling:

Geen koeling, maar wel een lagere gevoelstemperatuur.
Geen ingrepen of keuringen nodig.

Conclusie: slim combineren en plannen

Wil je een efficiënte airco of koeling in je bestaande woning? Dan is het slim om zelf de voorbereidende werken te doen en een gecertificeerd koeltechnicus in te schakelen voor de technische opstart. Zo ben je volledig in orde met de wet én geniet je van een koele zomer.

Bovendien kan je airco ook in de winter dienstdoen als verwarming, wat het een veelzijdige investering maakt in je renovatieproject.

Klaar om je woning zomerklaar te maken?
Wij helpen je bij het kiezen van de juiste airco-oplossing, geven advies over zelfbouwmogelijkheden én ondersteunen je bij een vlotte en veilige installatie.

Neem vandaag nog contact op — zo ben je klaar voor de zomer!